ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, NATO müttefiklerine Avrupa savunmasına yönelik Amerikan askeri taahhütlerinde azaltıma gideceği yönündeki iddialar gündeme geldi. Reuters'a konuşan kaynaklara göre, Pentagon'un NATO'nun kriz ve savaş durumlarında devreye sokulabilecek kuvvet havuzunu belirleyen 'NATO Force Model' kapsamındaki ABD katkısını önemli ölçüde düşürmeyi planladığı belirtildi.
NATO Force Model, ittifak üyesi ülkelerin savaş, büyük kriz veya bir NATO ülkesine saldırı durumunda hazır bulunduracağı askeri güçleri tanımlıyor. Bu kuvvetlerin tam yapısı gizli tutulurken, ABD'nin bu sistemdeki katkısını azaltma kararı aldığı ifade edildi. Kaynaklar, Pentagon'un bu planı cuma günü Brüksel'de yapılacak savunma politikaları toplantısında müttefiklere bildirmeyi hedeflediğini aktardı. ABD'nin kriz dönemindeki sorumlulukları ne kadar hızlı Avrupa ülkelerine devredeceği konusunda ise henüz netlik kazanmış değil.
Trump'ın uzun süredir Avrupa ülkelerinin kıtanın güvenliğinde daha fazla sorumluluk alması gerektiğini savunduğu biliniyor. Washington'ın NATO'ya iletmeye hazırlandığı mesaj, bu politikanın sahaya yansıyan somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Pentagon'un politika şefi Elbridge Colby daha önce yaptığı açıklamalarda, Avrupa ülkelerinin konvansiyonel savunmada öncü rol üstlenmesi gerektiğini belirtmişti. Colby, buna karşın ABD'nin nükleer caydırıcılık kapsamında NATO üyelerini korumayı sürdüreceğini de sözlerine eklemişti.
Bu planın, NATO içinde ABD'nin Avrupa savunmasına bağlılığına ilişkin soru işaretlerini artırabileceği değerlendiriliyor. Bazı Avrupa ülkeleri, Washington'ın ittifaktaki rolünü daha da azaltmasından endişe duyuyor. ABD'nin savaş ya da büyük kriz halinde kullanıma sunacağı kuvvetlerde yapılacak ciddi bir azaltımın, bu kaygıları daha da derinleştireceği belirtiliyor. Trump yönetimi son haftalarda Avrupa'daki yaklaşık 5 bin ABD askerinin azaltılmasına yönelik planları da gündeme getirmişti.
Planın, NATO içinde yük paylaşımı tartışmalarını yeniden alevlendirmesi bekleniyor. Temmuz ayında Türkiye'de yapılması beklenen NATO liderler zirvesi öncesinde, Washington'ın bu adımı Avrupa ülkeleri üzerindeki savunma harcamalarını artırma baskısını daha da güçlendirebilir.
