Avrupa ekonomisi, aşırı hava koşulları ve enerji piyasalarındaki dalgalanmaların etkisiyle çifte bir baskı altında bulunuyor. Kıtada yaşanan sıcak hava dalgaları, enerji üretiminden tarıma, ulaştırmadan turizme kadar birçok sektörü olumsuz etkilerken, İran'daki gelişmeler nedeniyle artan doğal gaz fiyatları kış aylarına yönelik endişeleri derinleştiriyor.
ABD'nin uyguladığı tarifeler ve Çin ile yaşanan rekabetle mücadele eden Avrupa ekonomisi, aşırı sıcaklar ve artan enerji maliyetleri gibi yeni risklerle karşı karşıya kaldı. Bu durumun toplamda 180 milyar euroya mal olabileceği tahmin ediliyor.
Nükleer Enerji Üretiminde Kesintiler
Romanya'nın devlete ait nükleer enerji şirketi Nuclearelectrica, Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin rekor düzeyde düşmesi nedeniyle faaliyetteki tek reaktörünü elektrik şebekesinden ayırmak zorunda kaldı. Nükleer santral ekipmanlarının soğutulmasında kullanılan nehirdeki su seviyesinin azalması, enerji üretimini doğrudan etkiledi. Romanya, ağustos ayı boyunca enerji acil durumu ilan ederek işletmelerden ve hanelerden tüketimlerini gönüllü olarak azaltmalarını istedi. Benzer sorunlar Fransa ve Macaristan'da da yaşandı; düşük nehir seviyeleri ve yüksek sıcaklıklar nedeniyle bu ülkelerde de nükleer enerji üretiminde kesintiler meydana geldi.
180 Milyar Euroluk Ekonomik Kayıp Riski
Hollanda merkezli Triodos Bank'ın tahminlerine göre, aşırı sıcakların Avrupa ekonomisine yalnızca bu yıl 180 milyar euro kaybettirebileceği öngörülüyor. Bu rakam, Avrupa Birliği ekonomisinin yaklaşık yüzde 1'ine denk geliyor ve AB'nin bu yıl için beklenen ekonomik büyümesinin tamamını ortadan kaldırabilecek bir büyüklüğe işaret ediyor. Banka, en büyük ekonomik kaybın iş gücü verimliliğindeki düşüşten kaynaklanacağını belirtiyor. Tarım, enerji ve ulaştırma sektörlerindeki aksaklıkların da ekonomiye ek yük getirmesi bekleniyor.
Avrupa'nın geniş bir bölümü yılın beşinci sıcak hava dalgasıyla mücadele ederken, İngiltere, Fransa, İspanya ve İtalya'nın bazı bölgelerinde aşırı sıcak uyarıları yapıldı. AB'nin iklim izleme servisi Copernicus'a göre Batı Avrupa, kayıtlardaki en sıcak haziran ve temmuz aylarını geride bıraktı. Paris'te aşırı sıcaklar nedeniyle Eyfel Kulesi ve Louvre Müzesi gibi turistik yerler bazı günlerde normalden erken kapatıldı.
Almanya'da Ren Nehri'nde Ulaşım Zorluğu
Kuraklığın ekonomik etkileri, Avrupa'nın en büyük ekonomisi Almanya'da da hissediliyor. Sanayi ürünlerinin taşınmasında kritik role sahip Ren Nehri'nde su seviyelerinin rekor düzeylere inmesi, ulaşımı güçleştirdi. ING ekonomistlerinin hesaplamalarına göre, Ren Nehri'ndeki düşük su seviyesi, Almanya'nın bu yılki ekonomik büyümesinden 0,3 puan azaltabilir. Bu durum, yüzde 1'in altında büyüme beklenen Alman ekonomisi için önemli bir kayıp anlamına geliyor.
Alman kimya devi BASF, nehir taşımacılığındaki sorunlar nedeniyle bazı kritik hammaddelerin tedarikinde kısıtlamalar yaşandığını duyurdu. Şirket, bazı kimyasal ürünlerde siparişleri karşılama konusunda zorluklar yaşayabileceği uyarısında bulundu. BASF, taşımacılığın bir kısmını kamyon ve demiryoluna kaydırırken, sığ sularda hareket edebilen özel gemilerin kullanımını da artırdı. Bazı Alman eyaletleri ise tedarik zincirindeki aksamaları azaltmak amacıyla kamyonlara yönelik pazar günü sürüş yasaklarını geçici olarak kaldırdı.
Tarım Sektöründe Çalışma Düzeni Değişiyor
Aşırı sıcaklar, tarım sektöründe de çalışma koşullarını değiştirdi. İngiltere'deki Rookery Farm adlı aile işletmesi, ürünlerin aşırı kurumasını önlemek ve gerekli nem seviyesini korumak amacıyla hasadı sabaha karşı saat 03.00'te gerçekleştiriyor. Kuraklığın tarımsal verimi düşürmesi, önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceği belirtiliyor.
Kış Ayları ve Doğal Gaz Fiyatları Endişesi
Sıcakların yanı sıra Avrupa ekonomisini bekleyen bir diğer önemli risk, doğal gaz fiyatlarındaki artış. İran'daki savaşın ardından küresel enerji ticaretinde yaşanan aksaklıklar, doğal gaz fiyatlarını yükseltti. Avrupa'nın gösterge doğal gaz kontratı megavatsaat başına 61 euroya yükselirken, geçen yılın aynı döneminde bu fiyat yaklaşık 32 euro seviyesindeydi. Bu durum, doğal gaz fiyatlarının bir yıl içinde neredeyse iki katına çıktığını gösteriyor.
Gas Infrastructure Europe verilerine göre, AB genelindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 59 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, yılın bu dönemi için uzun yıllar ortalamasının altında kalırken, Rusya'nın Avrupa'ya gaz sevkiyatını azalttığı 2021 yazı seviyelerine yakın seyrediyor.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Arzı Riskleri
Enerji piyasasındaki en önemli risklerden biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Boğazın fiilen kapalı olması, tankerlerle taşınan küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkiliyor. Bölgeden çıkan sınırlı sayıdaki LNG kargosunun ise büyük ölçüde Asya pazarına yöneldiği belirtiliyor. Avrupa için yaz ayları, kış öncesinde doğal gaz depolarının doldurulduğu kritik bir dönem olarak öne çıkıyor. Ancak Asya'daki güçlü talep ve yüksek fiyatlar, ABD gibi alternatif kaynaklardan çıkan LNG kargolarının da Avrupa yerine Asya'ya yönelmesine neden oluyor.
