ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran'ın gelecekteki nükleer denetimlere onay verdiğini duyurdu. Trump, İran'ın süresiz olarak en üst düzey nükleer denetimleri kabul ettiğini belirterek, bunun nükleer dürüstlüğü garanti altına alacağını ifade etti. Bu kabulün gerçekleşmemesi durumunda başka bir müzakere olmayacağını da sözlerine ekledi.
Açıklama, İsviçre'de gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinin ardından geldi. ABD yönetimi, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerini yeniden kabul etmesini diplomatik süreçte kritik bir adım olarak değerlendiriyor. Bu gelişme, Orta Doğu'da gerilimi düşürecek bir adım olarak nitelendiriliyor.
Trump, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı konusunda da önemli açıklamalarda bulundu. İran ile varılan mutabakat kapsamında boğazın açık tutulmasına izin verildiğini ve yeni bir deniz ablukasının uygulanmayacağını belirtti. Ancak ABD donanmasının bölgedeki varlığını sürdüreceğini ve gerektiğinde ablukanın yeniden gündeme gelebileceğini vurguladı. Mutabakatın önemli maddelerinden biri de Hürmüz Boğazı'nın uluslararası ticaret ve enerji taşımacılığına yeniden açılması.
İran'a yönelik mali düzenlemeler konusunda ise Trump, ABD Hazine Bakanlığı tarafından serbest bırakılacak fonların doğrudan İran'ın kullanımına bırakılmayacağını açıkladı. Bu kaynakların ABD kontrolündeki emanet hesaplarında tutulacağı ve yalnızca gıda ile tıbbi malzeme alımlarında kullanılabileceği belirtildi. Bu fonlarla özellikle ABD'li çiftçilerden mısır, buğday ve soya fasulyesi satın alınacağı ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise nükleer tesislerde yapılacak denetimlerin ülkenin ulusal güvenlik mekanizmaları ve parlamento onayına bağlı olduğu belirtildi. Ayrıca saldırılarda zarar gören bazı tesislerin denetime açılmasının henüz netleşmediği kaydedildi. Uzmanlar, tarafların nükleer denetimler konusunda prensipte anlaşmış görünse de uygulama detayları üzerinde müzakerelerin sürdüğünü belirtiyor.
