ABD yönetimi, Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği (UNHCR) ile olan ilişkilerini sonlandırma ihtimalini değerlendiriyor. Nihai bir karar henüz açıklanmamış olsa da, yetkililer ve diplomatlar bu adımın ABD Başkanı Donald Trump'ın 'Önce Amerika' politikasıyla uyumlu olacağını belirtiyor. Bu durumun, Washington ile uluslararası kurumlar arasındaki artan gerilimi yansıttığı ifade ediliyor.
Eğer ABD desteğini çekerse, bunun BM sistemi ve küresel mülteci koruması üzerinde önemli etkileri olması bekleniyor. Özellikle Ukrayna, Sudan ve Gazze gibi bölgelerdeki çatışmalar nedeniyle yerinden edilenlerin sayısının tarihi seviyelere ulaştığı bir dönemde, ABD'nin çekilmesi küresel mülteci korumasını zayıflatabilir.
Müzakerelere yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, ABD yönetimi UNHCR ile olan ilişkisini azaltma veya sona erdirme seçeneğini masada tutuyor. Geçen hafta bir açıklama beklenirken, herhangi bir duyuru yapılmaması diplomatlar ve yardım kuruluşları arasında yoğun lobi faaliyetlerinin bu adımı geciktirmiş veya engellemiş olabileceği yorumlarına neden oldu. ABD, geçmişte UNHCR'nin en büyük mali destekçisi olmuş ve 2025'te yaklaşık 868 milyon dolar katkıda bulunarak kurumun fonlarının yaklaşık dörtte birini karşılamıştı. Bu potansiyel çekilme, II. Dünya Savaşı sonrası kurulan insani yardım sistemindeki en önemli kopuşlardan biri olarak değerlendiriliyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, UNHCR ile ilişkilerde resmi bir değişiklik olmadığını belirtse de, yönetimin uluslararası kuruluşlardaki katılımını gözden geçirmeye devam ettiğini vurguladı. Gerginliğin bir diğer nedeninin ise UNHCR'nin son dönemdeki liderlik atamalarıyla ilgili anlaşmazlık olduğu bildiriliyor. BM Genel Sekreteri António Guterres ve UNHCR Yüksek Komiseri Barham Salih'in, ABD'nin desteklediği aday Simon Hankinson yerine Amerikalı diplomat Tressa Rae Finerty'yi yüksek komiser yardımcısı olarak ataması ABD'de hayal kırıklığı yarattı. Trump yönetimi, Hankinson'ın daha sıkı göç politikalarını savunmasını ve kurumun küresel göç krizine yaklaşımını eleştirmesini destekliyordu.
1950'de kurulan UNHCR, savaş, zulüm ve şiddetten kaçan mültecilere yönelik uluslararası yardımı koordine ediyor. Milyonlarca yerinden edilmiş insana barınma, gıda, hukuki koruma ve yeniden yerleşim desteği sağlıyor. Kurum, en büyük bağışçısını kaybetmesi durumunda mali krizini derinleştirecek ve operasyonlarını azaltmak zorunda kalacaktır. ABD fonlarının kesilmesi, mülteci kampları, acil tıbbi yardım, eğitim ve gıda dağıtımı gibi alanlarda ciddi aksamalara yol açabilir.
