Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği için Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu'nu aday göstermesine ilişkin, “Bizim amacımız tıkanmayı aşmaya yönelik bir diplomatik katkı” açıklamasında bulundu. Fidan, ayrıca Rusya-Ukrayna savaşına değinerek, “Artık bu savaşlar taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorundalar” ifadelerini kullandı.
ABD'nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Bakan Fidan, toplantının küresel krizler, enerji krizi ve tedarik zincirlerindeki sıkışıklık gibi konuları ele almak üzere üç oturumda gerçekleştirildiğini belirtti. Karadeniz ve Kızıldeniz'deki deniz ticaretinin aksamasının dünya genelinde tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini vurgulayan Fidan, uluslararası toplumun bu sorunları çözmek için atabileceği adımların tartışıldığını söyledi.
Fidan, Rusya'nın da bulunduğu bir ortamda Karadeniz'deki sorunların ve Rusya-Ukrayna savaşının enerji üzerindeki etkilerinin tartışılmasının kolay olmadığını ancak tarafların tutumlarını açıkça ifade etmelerinin gerekliliğini dile getirdi. Türkiye'nin arabuluculuk rolünün yanı sıra sorunlara çözüm önerileri geliştirmeyi önemsediğini belirten Bakan, “Zaman zaman sert tartışmalar yaşansa da içeride, nitelikli tartışmalar oldu. Bizim de Türkiye olarak var olan sorunların hem pratik çözümüne hem de sistemik manada tekrar etmemesi için neler yapılması gerektiğine ilişkin ciddi tekliflerimiz oldu” değerlendirmesini yaptı.
Toplantı kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Meksika, Almanya, Avrupa Birliği ve Suudi Arabistan temsilcileriyle de ikili görüşmeler gerçekleştirdiğini aktaran Fidan, bu görüşmelerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dış politikadaki rolünün etkisini gördüklerini ve Türkiye'nin uluslararası platformda sözüne ihtiyaç duyulan bir aktör olduğunu ifade etti. Fidan, katılımcı ülkelerin ABD ile İran arasında yeni bir çatışma çıkmaması ve diplomasiye fırsat verilmesi konusunda hemfikir olduğunu, bu yaklaşımın Karadeniz ve İsrail'in yayılmacılığı konularında da sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD-İran ihtilafında diplomatik çözüm beklentisine ilişkin bir soru üzerine Fidan, yaklaşık beş yıldır süren savaşın büyük yaralar açtığını ve dünya ekonomisine zarar verdiğini söyledi. Avrupa'nın savaşın ekonomik ve toplumsal maliyetini gizlemeye çalıştığını ancak bunun artık siyasi sonuçlar doğurduğunu savundu. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji ve ticaretteki aksamaları artırdığını belirten Fidan, Avrupa sanayisinin ucuz Rus enerjisiyle üretim yaptığını ve bu durumun ticari ve finansal faaliyetlerle iç içe geçtiğini anlattı. Savaşın sona ermesinin ardından Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin yeniden tanımlanması gerektiğini vurgulayan Fidan, “Artık bu savaşlar taşınamaz. Dolayısıyla Rusya ve Ukrayna bir anlaşmaya varmak zorundalar. Onun da ötesinde Avrupa ile Rusya arasında yapıcı ilişkinin yeniden tanımlanması gerekiyor barıştan sonra. Çünkü Ukrayna'nın yapacağı Rusya'yla bir barış sadece iki ülke arasında olmayacak. Avrupa'yla da Rusya'nın bir manada barışmaya ihtiyacı var. Belli ilişkileri tekrar başlatmaya ihtiyacı var” dedi.
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD ile İran arasındaki ihtilafın giderilmesi gerektiğini belirten Fidan, Karadeniz'de ise tahıl ve enerji ürünlerinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığını söyledi. Tahıl sevkiyatının aksamasının gıda güvenliği açısından ciddi bir sorun teşkil ettiğini kaydeden Fidan, “Bu noktada çok yoğun bir temas trafiğimiz var. Özellikle tahılın Karadeniz'den çıkartılıp uluslararası piyasalara gidebilmesi için bu konuda ciddi çalışmalarımız var. Umarım bu savaş da durur. Çünkü çok sayıda insan ölüyor” diye konuştu. Savaşın insani, ekonomik ve jeostratejik maliyetlerine dikkati çeken Fidan, savaşın yayılmasına ilişkin kaygı duydukları senaryoların gerçekleştiğini ve bu ihtimale karşı uluslararası ve bölgesel aktörleri uyardıklarını sözlerine ekledi.
