Birleşmiş Milletler (BM), Sudan'da iki yıldır devam eden iç savaşın insani krizi daha da derinleştirdiğini bildirdi. Savaşın başladığı 2024'ten bu yana 150 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği, yaklaşık 64,12 milyon insanın ise yerinden edildiği belirtildi.
BM bünyesinde başlatılan yeni bir soruşturma, El Faşir kentindeki katliamları emreden ve gerçekleştiren kişi ve grupların tespit edilmesini amaçlıyor. Bu kapsamda, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Hızlı Destek Güçleri'ne (RSF) silah sağladığı iddiaları ve İran'ın Sudan ordusuna silah temin ettiği yönündeki bilgiler de soruşturmada yer alıyor. Ancak, yetki belgesinde çatışmayı desteklediği öne sürülen diğer ülkelerin yer almaması hayal kırıklığı yarattı.
BM'nin Sudan'daki insani yardım çalışmalarını sürdürmekte yaşadığı mali zorluklar ve nakit sıkıntısı, başlatılan soruşturmanın bağımsızlığı ve güvenilirliği konusunda soru işaretleri oluşturuyor. El Faşir, 18 aylık kuşatmanın ardından RSF'nin kontrolüne geçmişti ve Darfur bölgesinde Sudan ordusu ve müttefiklerinin elinde kalan son büyük şehir konumundaydı. RSF, Darfur'un çeşitli bölgelerinde Arap olmayan toplulukları hedef almakla suçlanıyor, ancak bu iddiaları reddediyor.
Çatışmalarda kaydedilen ağır suçların bir kısmının failler tarafından internette paylaşılması, dijital delil olarak kullanılacak video ve fotoğrafların sorumluların adalet önüne çıkarılmasında önemli rol oynaması bekleniyor. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, El Faşir'de yaşananları daha önce tanık olmadığı bir tablo olarak nitelendirerek, Darfur'daki acıların 20 yıl önceki soykırımdan daha büyük boyutlara ulaştığını belirtti. Türk, paramiliter güçlerin şehirleri ve mülteci kamplarını hedef aldığını vurgulayarak, yıkıcı eylemler, toplu katliamlar, tecavüzler ve işkencelerin 18 aylık kuşatma ve açlığın arka planında yaşandığını söyledi.
G7 ülkeleri, Sudan'daki şiddetin artmasını kınayarak, iç savaşı "dünyanın en büyük insani krizi" olarak tanımladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G7 Zirvesi'nde RSF'ye silah tedarikinin durdurulması için uluslararası eylem çağrısı yaptı ve BAE gibi ülkeleri sert sözlerle eleştirdi. ABD, Mısır ve Suudi Arabistan ile birlikte Sudan krizi için çalışan "Quad" grubunun da üyesi. Rubio, BAE'nin Sudan'daki isyancılara destek verdiği iddialarına yol açan açıklamasında, silah tedarikinde yer alan tarafların bilindiğini belirtti.
BAE, RSF'ye destek verdiği iddialarını reddederken, El Faşir'de sivillere yönelik saldırılardan endişe duyduğunu bildirdi. BAE, Sudan ordusunu ise "açlık taktiği uygulamak, yerleşim bölgelerini bombalamak ve kimyasal silah kullanmak" ile suçladı. Sudan ordusu bu iddiaları reddetti. RSF de Sudan ordusunun ateşkesi reddetmesini örtbas etmek için günah keçisi ilan edildiklerini savundu. Sahadaki çatışmalar ise herhangi bir azalma göstermedi.
