Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan son rapor, Türkiye'deki asgari ücretlilerin ekonomik durumuna ilişkin çarpıcı veriler sundu. Yayınlanan "İşçi Sınıfının Geçim Krizi Raporu: Asgari Ücret, Vergi, Emeklilik" başlıklı çalışmada, asgari ücretlilerin alım gücündeki dramatik düşüş verilerle ortaya konuldu.
Altın Bazında Alım Gücü Kaybı
Raporda yapılan hesaplamalara göre, 2005 yılında yıllık net asgari ücret ile 31,5 Cumhuriyet altını alınabilirken, güncel durumda bu miktar 8,1 Cumhuriyet altınına gerilemiş durumdadır. Bu veriler ışığında, asgari ücretlilerin son 20 yıllık süreçte toplamda yaklaşık 23 Cumhuriyet altını değerinde bir kayıp yaşadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, asgari ücretin kişi başına düşen milli gelire oranı 1974 yılındaki yüzde 80,6 seviyesinden, 2026 yılı öngörülerine göre yüzde 45,7 seviyesine düşmüştür.
Vergi Yükü ve Eşitsizlikler
Ekonomik tablodaki bir diğer önemli unsur ise vergi sistemindeki dağılım olarak belirtildi. Raporda, toplanan her 100 TL'lik verginin 64 TL'sinin dolaylı vergilerden oluştuğu vurgulandı. İşçilerin brüt ücretlerinin yaklaşık dörtte birinden fazlasının vergi ve kesintilere ayrıldığı ifade edilirken, vergi gelirleri içinde işçilerin payının yüzde 19,6, sermayenin payının ise yüzde 13,1 olduğu kaydedildi. Bu durum, vergi yükünün çalışanlar üzerinde yoğunlaştığı şeklinde yorumlandı.
Emekli Aylıkları ve Geçim Sıkıntısı
Emeklilik sistemine dair veriler de raporun dikkat çeken bölümlerinden birini oluşturdu. 2002 yılında ortalama emekli aylığının asgari ücret karşısındaki oranının yüzde 122 olduğu, ancak 2025 yılı itibarıyla bu oranın yüzde 84'e gerilediği belirtildi. Emekli aylıklarının asgari ücretin yüzde 16 altına düştüğü ve emeklilerin milli gelirden aldığı payın azaldığı rapor edilmiştir. Türkiye'de her 100 çalışandan 15'inin asgari ücretin altında bir ücretle çalıştırıldığı bilgisi de raporda yer alan bulgular arasındadır.
