Erzurum'un Yakutiye ilçesinde bulunan ve 1850'lerde kilise olarak inşa edilen Fetih Camii, kapsamlı bir restorasyonun ardından yeniden ibadete açıldı. 1997'de camiye dönüştürülen tarihi yapının restorasyonu sırasında, daha önce üzeri kapatılmış olan ve yaklaşık 29 yıldır sır gibi saklanan tarihi bir fresk ortaya çıkarıldı. Bu önemli keşif, yapının kültürel mirasına ışık tuttu.
Erzurum Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürlüğü denetiminde, Erzurum Valiliği koordinasyonunda yürütülen restorasyon çalışmaları 2024 yılında başladı ve 2026'da tamamlandı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin himayesinde gerçekleştirilen projede, yapının deprem güçlendirmesi, drenaj çalışmaları, temel ve tonoz onarımları gibi birçok teknik iyileştirme yapıldı. Restorasyon sırasında yapılan sıva raspaları sonucunda, kadınlar mahfiline açılan iki tarihi giriş kapısı ve geçiş yolları gibi özgün mimari unsurlar da gün yüzüne çıkarıldı.
Restorasyonun en dikkat çekici bulgusu, yapının orta nefinin üst örtüsünün merkezinde yer alan ve 1997'de camiye dönüştürülürken üzeri kapatılan fresk oldu. Yaş sıva üzerine kök boyalarla yapılmış olan bu fresk, "Pantokrator" olarak adlandırılan Hazreti İsa tasvirini ve dört İncil yazarının betimlerini içeriyor. Ayasofya ve Kariye restorasyonlarında görev almış uzman restoratörler tarafından yaklaşık 5,5 ay süren titiz bir çalışma ile restore edilen fresk, ziyaretçilerin büyük ilgisini çekiyor. İnanç turizmi açısından da önemli bir potansiyel taşıyan bu tarihi eser, artık ibadet saatleri dışında özel bir perde sistemiyle korunarak ziyarete açık tutuluyor.
Fetih Camii, yekpare camdan oyulmuş minberi, mihrabı ve vaaz kürsüsü gibi İslami unsurlarıyla da dikkat çekiyor. Klasik cami mimarisinden farklı olarak minaresinin bulunmaması da yapının özgün özelliklerinden biri olarak öne çıkıyor. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Demet Okuyucu, yapının orijinalinde bir Rum kilisesi olduğunu ve 1850'li yıllara tarihlendiğini belirtti. Doç. Dr. Okuyucu, 1977'de tescillenen yapının 1997'de cami olarak hizmete açıldığını ve 2024'te başlayan restorasyonla yeniden ayağa kaldırıldığını sözlerine ekledi.
