Eski Küba Başbakanı Fidel Castro, 26 Eylül 1960 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmayla tarihe geçti. Konuşmasına kısa tutma sözüyle başlayan Castro, kürsüden 4 saat 29 dakika sonra ayrılarak Birleşmiş Milletler arşivlerine göre Genel Kurul tarihindeki en uzun konuşma rekorunu kırdı. Günümüzde konuşmacılardan yaklaşık 15 dakikalık süreyi aşmamaları bekleniyor.
Castro'nun konuşmasının uzunluğu kadar içeriği de dikkat çekiciydi. Küba Devrimi'nin üzerinden yaklaşık 20 ay geçmişken Castro, tarım reformu gibi ABD şirketlerinin ekonomik çıkarlarını etkileyen uygulamaları hayata geçirmişti. Bu durum, Washington ile Havana arasındaki gerilimi tırmandırmıştı. Castro, BM kürsüsünü devrimin kendi anlatısını ve ABD ile derinleşen anlaşmazlığını uluslararası kamuoyuna duyurmak için kullandı.
New York ziyareti sırasında Küba heyeti önce Manhattan'daki Shelburne Hotel'de konakladı. Otel yönetimiyle yaşanan anlaşmazlık sonrası Harlem'deki Hotel Theresa'ya taşınan heyet, burada Malcolm X ile görüştü. Castro'yu Sovyetler Birliği lideri Nikita Kruşçev de ziyaret etti. Bu görüşmeler, ABD'deki ırk ayrımcılığı tartışmalarının uluslararası gündeme taşınmasına katkı sağladı.
Konuşmasında Castro, Küba Devrimi'ni ve tarım reformunu savundu. Ülkenin İspanyol sömürge döneminden ABD etkisinin arttığı yıllara uzanan tarihini kendi siyasi perspektifinden anlattı. İşsizlik ve okuryazarlık sorunlarına dikkat çekerek, büyük toprak sahipliğine sınır getirilmesinin gerekliliğini vurguladı ve ABD şirketlerinin Küba'daki toprak varlıklarını eleştirdi. Washington'u Küba'ya ekonomik ve siyasi baskı uygulamakla suçladı. Bu iddialar ABD yönetimi tarafından reddedilerek, BM'ye sunulan belgelerde Castro'nun suçlamaları 'asılsız' olarak nitelendirildi.
Castro'nun hedef kitlesi sadece ABD ile sınırlı değildi. 1960 yılı, Afrika'daki sömürge yönetimlerinin çözülmesinde önemli bir yıldı ve çok sayıda yeni bağımsız devlet BM'ye katılmıştı. Castro, Küba'nın ABD ile yaşadığı anlaşmazlığı daha geniş bir sömürgecilik ve ekonomik bağımlılık tartışmasının içine yerleştirdi. Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi, Cezayir'in bağımsızlık mücadelesi, Kongo'daki Patrice Lumumba krizi ve Orta Doğu petrol kaynakları gibi konulara değindi. Bu yönüyle konuşma, sömürgecilik karşıtı hareketlere seslenen siyasi bir manifesto niteliği taşıdı.
Castro'nun 269 dakikalık konuşması BM Genel Kurul tarihindeki en uzun konuşma olarak kayıtlara geçerken, Guinness Dünya Rekorları bu rekoru Hint diplomat V. K. Krishna Menon'a ait olarak belirtiyor. Menon, Ocak 1957'de BM Güvenlik Konseyinde Keşmir konusunda yaptığı konuşmalarda yaklaşık 8 saat kürsüde kalmıştı. Dolayısıyla Castro'nun rekoru, BM Genel Kurulunda tek bir oturumda yapılan en uzun konuşma olarak kabul ediliyor.
Konuşmanın ardından ABD ile Küba arasındaki ilişkiler daha da kötüleşti. ABD, Ocak 1961'de Küba ile diplomatik ilişkilerini kesti ve aynı yılın nisan ayında Domuzlar Körfezi çıkarması gerçekleşti. Bu nedenle 26 Eylül 1960'taki konuşma, ABD-Küba ilişkilerinde onlarca yıl sürecek çatışmalı dönemin erken işaretlerinden biri olarak anılmaktadır.
