İtalya yarımadasının derinliklerinde devam eden tektonik hareketler, ülkenin jeolojik yapısını önemli ölçüde değiştiriyor. Floransa Üniversitesi'nden jeolog Stefano Tavani liderliğindeki bir araştırma ekibi, Apennine Dağ Silsilesi'nin altında meydana gelen ve bilimsel literatürde 'delaminasyon' olarak adlandırılan süreci haritalandırdı. Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışma, dağ sırasının hem sıkışıp hem de genişlemesine neden olan çelişkili yapıyı aydınlattı.
Yapılan analizler, uydu radar verileri, GPS ölçümleri ve deprem haritalarının birleştirilmesiyle gerçekleştirildi. Bu analizler, İtalya'nın altındaki litosferin (yer kabuğu ve üst mantonun katı dış katmanı) bir fermuar gibi menteşe noktasından ayrılarak alt katmanlara doğru süzüldüğünü ortaya koydu. Moho diskontinüitesi olarak bilinen kabuk-manto sınırındaki incelemeler, Tiren Denizi tarafındaki kabuğun Adriyatik Denizi tarafı ile üst üste binen 500 kilometrelik çift katmanlı bir hat tespit etti. Bu fermuar benzeri ayrılma ilerledikçe, üstteki kabuk serbest kalarak yukarı doğru esniyor ve bu durum bölgedeki sismik aktiviteyi doğrudan etkiliyor.
Jeologlar, bu durumu 'akordeon etkisi' olarak tanımlıyor. Dağ sırası boyunca yılda yaklaşık 4 milimetre genişleme (çekilme) gözlemlenirken, dış kenarlarda bu hareketin yılda 2 milimetrelik bir daralmayla dengelendiği belirtiliyor. Fermuarın ön cephesinin arkasında kalan bölgelerde kabuk gerilip ayrılırken, ön cephede ise yüksek basınç ve sıkışma meydana geliyor.
Yaklaşık 2 milyon yıl önce başlayan ve günümüzde de devam eden bu delaminasyon süreci, İtalya ve çevresindeki fay hatlarının davranışını yeniden şekillendiriyor. Bilim insanları, yer altındaki bu sürecin izlenmesiyle Akdeniz havzasındaki gelecekteki sismik risklerin, çökme alanlarının ve dağ oluşum dinamiklerinin daha hassas bir şekilde öngörülebileceğini belirtiyor.
