36. NATO Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin yönetiminde Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde başladı. İki gün sürecek zirveye, ABD Başkanı Donald Trump'ın yanı sıra 31 müttefik ülke ve davetli ülkelerin liderleri katılıyor.
Yoğun gündemiyle dikkat çeken zirve, uluslararası düzendeki değişimlerin yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Uzmanlar, Türkiye'nin artan uluslararası görünümü ve NATO içindeki rolü açısından zirvenin büyük önem taşıdığını belirtiyor. Türkiye, bu zirveyi uluslararası statüsünü güçlendirmek ve stratejik önemini pekiştirmek için değerli bir fırsat olarak değerlendiriyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye'nin kriz bölgelerindeki rolüne ve NATO'ya katkılarına vurgu yapmıştı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da zirvenin Türkiye'de düzenlenmesinin, ülkenin NATO içindeki rolünü bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etmişti. Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki gelişmelerin zirve gündeminde yer alması, Türkiye açısından bir fırsat olarak görülüyor.
Eski NATO Daimi Temsilcisi Tacan İldem, zirvenin uluslararası konjonktürde müttefikler arasındaki birlik ve dayanışmayı güçlendirmeyi gerektirdiğini vurguladı. Emekli Diplomat Gülru Gezer ise zirvenin, NATO'nun mevcut istikrarsız uluslararası ortamda varlığını nasıl sürdüreceğini tartıştığı bir dönemde gerçekleştiğini belirtti. İstanpol Enstitüsü Dış Politika Koordinatörü Riccardo Gasco, zirvenin Ankara açısından ittifakın vazgeçilmez güvenlik aktörlerinden biri olma pozisyonunu güçlendirmeyi amaçladığını söyledi.
Zirve, ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye ilk resmi ziyaretini de içeriyor. Trump, daha önceki döneminde Türkiye'yi ziyaret etmemişti. Zirve kapsamında yapılacak Erdoğan-Trump görüşmesinde, NATO gündeminin yanı sıra Orta Doğu'daki gelişmeler, Gazze Barış Anlaşması, Suriye süreci ve savunma sanayi konularının ele alınması bekleniyor.
Trump'ın Türkiye'ye F-110 jet motorlarının satışı konusunda ilerleme kaydedilebileceğine dair açıklamaları dikkat çekti. Türkiye'nin F-35 programından çıkarılmasına neden olan S-400 hava savunma sistemleri konusundaki durumun da görüşmelerde gündeme gelmesi muhtemel. Ancak ABD yönetimi, Türkiye'nin programa dönüşü için bu sistemleri elden çıkarması gerektiğini belirtiyor.
Zirvenin önemli gündem maddelerinden biri de ABD ile Avrupa arasındaki gerilim. Türk diplomatik kaynakları, Avrupalı müttefiklerin, Türkiye'nin Trump ile olan yakın ilişkisini kullanarak ABD ile gerilimi azaltma yönünde Ankara'dan beklentileri olduğunu kaydetti.
