Norveç'in Vestfjord Vadisi'nde bulunan Rjukan kasabası, coğrafi konumu sebebiyle yılın yaklaşık altı ayı boyunca doğrudan güneş ışığı alamıyor. Kasaba merkezindeki karanlık sorunu, dağ yamacına yerleştirilen otomatik güneş takip sistemleri ile çözüme kavuşturuldu.
Vadi Yapısı Güneş Işığını Engelliyor
Visit Norway ve Visit Rjukan AS tarafından paylaşılan teknik verilere göre, kasabanın doğu-batı eksenindeki vadi yapısı ve 1.883 metre yüksekliğindeki Gaustatoppen Dağı, güneş ışınlarının merkeze ulaşmasını kısıtlıyor. Eylül ve mart ayları arasında yaşanan bu durum, doğrudan güneş radyasyonunun kesilmesine ve vadide uzun süreli gölgelenmelere yol açıyor.
Teknolojik Çözüm: Dev Helyostat Aynalar
Güneş ışığını vadi tabanına taşımak amacıyla, deniz seviyesinden 742 metre yükseklikteki dağ yamacına üç adet dev ayna kuruldu. Her biri 17 metrekare büyüklüğünde olan bu aynalar, toplamda 51 metrekarelik bir yansıtıcı alan oluşturuyor. Bilgisayar kontrollü helyostat sistemleri aracılığıyla yönetilen aynalar, güneşin açısını takip ederek ışığı meydanda yaklaşık 600 metrekarelik bir alana yönlendiriyor. Yansıtılan ışığın parlaklık seviyesinin, doğrudan güneş ışığının %80 ile %100'ü arasında olduğu rapor ediliyor.
Yüzyıllık Proje Gerçeğe Dönüştü
Güneş ışığını kasabaya indirme fikri, ilk kez 1913 yılında sanayici Sam Eyde tarafından ortaya atılmıştı. Dönemin teknolojik imkanlarıyla hayata geçirilemeyen bu proje, 2005 yılında sanatçı M.A. tarafından modern otomasyon teknolojileriyle yeniden gündeme getirildi. İlk öneriden 100 yıl sonra, 2013 yılında resmi olarak işletmeye alınan sistem, günümüzde de aktif olarak çalışmaya devam ediyor.