Polonyalı aktivistler, ülkedeki kürtaj yasaklarını delmek amacıyla dünyanın ilk kürtaj hapı dağıtım noktası olan bir sistemi hayata geçirdi. Varşova'da bulunan ve 'AbortOmat' adı verilen bu 22 bölmeli sistem, kadınların haplara hızlı ve anonim bir şekilde erişimini sağlıyor. Kullanıcılar, altı haneli bir kod aracılığıyla haplara ulaşabiliyor.
Kadınların veya kürtaj merkezlerinin, gecikmiş düşükler veya sağlık sorunları nedeniyle postayla teslimat için günlerce bekleyemediği durumlar için düşünülen bu yenilik, hapların evde teslim alınmasıyla ilgili endişeleri de ortadan kaldırıyor. Kadınların Yardım Kadınlar Vakfı direktörü ve Kürtaj Rüya Ekibi kurucu ortağı Kinga Jelinska, konuyla ilgili olarak, "Neden olmasın? İç çamaşırı, kozmetik, rimel sipariş edip aynı veya ertesi gün teslim alabiliyorsunuz. Neden kürtaj hapları olmasın ki, bazı durumlarda daha acil olabilir?" dedi.
Bu yenilik, altı yıl önce Polonya'da halkın, Avrupa'daki en sıkı yasalar arasında yer alan kürtaj yasalarının daha da sıkılaştırılmasına karşı sokaklara dökülmesinin ardından geldi. 2023'te ise bu protestoların, Donald Tusk'ı ve yasaları 100 gün içinde gözden geçirme vaadini iktidara taşıdığı belirtiliyor. Ancak Tusk, geçen yıl yaptığı açıklamalarda, kürtaja 12. haftaya kadar izin verilmesi yönündeki yasaları değiştirmek için "basitçe çoğunluk olmadığını" söylemişti. Hükümetin farklı bir yol izlemeye niyetli olduğunu belirten Tusk, kürtajı kolaylaştıranları yargılamayacağını ifade etmişti.
Polonya'da kürtaj haplarının bulundurulması veya kullanılması yasa dışı olmasa da, bu ilaçların temin edilmesi veya birinin elde etmesine yardımcı olmak üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabiliyor. Jelinska, bu dağıtım noktasının yasalara karşı bir tür 'hack' olduğunu belirterek, sistemin doğrudan kişiye verme eylemini makine aracılığıyla dolaylı hale getirerek hukuki belirsizliği artırdığını söyledi. Mart 2025'te Kürtaj Rüya Ekibi tarafından açılan kürtaj merkezinin içinde yer alan bu sistem, kadınlara kürtaj seçenekleri konusunda danışmanlık veya hapları alırken destek sağlayan güvenli bir alan sunuyor.
Polonya parlamentosunun karşısında stratejik bir konumda bulunan merkez, aktivistlerin Polonya'da kürtaj erişimine duyulan devam eden ihtiyaca dikkat çekmelerini sağlarken, geniş bir kesime hizmet veriyor. Jelinska, merkezin beklentileri aştığını belirtirken, aynı zamanda güç sahiplerinden ne kadar az kişinin bu konuda destek vermeye istekli olduğunu da ortaya koyduğunu ifade etti. Haftada üç ila dört kez merkezin önünde protestoların düzenlendiğini belirten Jelinska, protestocuların genellikle az sayıda kişiyle gelmesine rağmen siren ve vuvuzela kullandıklarını, bunun da komşuların merkezi taşınmaya zorlayabileceği endişesini yarattığını söyledi. Jelinska, ne şehir yönetiminin ne de polisin bu duruma tepki göstermemesinin büyük bir hayal kırıklığı olduğunu ekledi. Bu durum, geçen yıl yaklaşık 50.000 kişinin kürtaj yanlısı kuruluşlardan yardım istediği göz önüne alındığında, bu kuruluşların siyasetçiler tarafından giderek daha fazla terk edilmiş hissetmelerinin bir göstergesi. Jelinska, "Polonya'da kürtaj erişiminin siyasetle değil, kadınlar ve topluluklar tarafından çözüleceğine inanıyorum. Kendi bedenlerimiz konusunda politikacılara güvenemeyiz" dedi.
