Karabağ'ın simge kentlerinden biri olan Şuşa'da, tarihi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik kapsamlı çalışmalar sürdürülüyor. 2020 yılında işgalden kurtarılan kentte, son beş yıllık süreçte onlarca tarihi eser aslına uygun şekilde restore edildi. Yeni dönemde ise ağır hasar görmüş yapıların korunması amacıyla yeni projeler başlatılıyor.
Restorasyon ve koruma faaliyetleri; Azerbaycan Cumhurbaşkanlığına bağlı kurumlar, Haydar Aliyev Vakfı ve Şuşa Devlet Korusu İdaresi koordinasyonunda yürütülüyor. Çalışmalarda öncelik, işgal döneminde büyük zarar gören dini yapılara verildi. Bu kapsamda Yukarı Gövher Ağa, Aşağı Gövher Ağa, Saatlı, Mamay ve Çöl Gala camileri gibi kritik yapılar onarılarak tekrar kullanıma sunuldu.
Resmi kayıtlara göre kentte toplam 196 tarihi ve kültürel anıt bulunuyor. Bu yapıların önemli bir kısmının işgal yıllarında yıkıldığı veya ağır hasar aldığı belirtiliyor. Bu yıl içerisinde, ağır hasarlı durumda olan 15 tarihi yapıda konservasyon ve güçlendirme çalışmalarının başlatılması planlanıyor. Bu projelerde, yapıların yeniden inşasından ziyade mevcut kalıntıların korunması ve risklerin önlenmesi hedefleniyor.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Şuşa Özel Temsilcisi Aydın Kerimov, sürecin hassasiyetine dikkat çekerek şunları ifade etti:
"Bir tarihi yapının restorasyonu son derece hassas bir süreçtir. Yapılacak bir hatayı sonradan düzeltmek çok zor olur. Bu nedenle çalışmalar büyük dikkatle yürütülüyor."
Proje hazırlık aşamasında arşiv belgelerinin incelendiği ve bilimsel araştırmalara dayanıldığı kaydedildi. Çalışmalarda yerli ve yabancı uzmanların iş birliği yaparken, uygulama safhasında ağırlıklı olarak yerli restoratörler görev alıyor. Karabağ genelindeki imar faaliyetlerinin, uluslararası standartlarda çalışan güçlü bir yerli uzman kadrosunun yetişmesine katkı sağladığı vurgulandı.
