Tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 7596 sayılı Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor.
Yeni kanunla birlikte fonların adil, şeffaf ve etkin bir şekilde tasfiye edilmesi amaçlanıyor. Fon malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılması, oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan tutarların fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin kurallar belirlendi.
Yatırımcılara 1 Milyon Liraya Kadar Ara Ödeme İmkanı
Kanuna göre, SPK tarafından belirlenecek fonlarda, yatırımcıların tasfiye bakiyesinden alacakları nihai ödemelerden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutarı aşmayacak şekilde, 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ara ödemeler, yatırımcının endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını ve ilgili fon paylarına ilişkin kanunda belirtilen sınırları aşamayacak. Ödeme yapılabilmesi, fonun tasfiye malvarlığındaki dağıtılabilir nakit imkanlarına da bağlı olacak. Dağıtılabilir nakdin ödemeleri karşılamaya yetmemesi halinde SPK, net yatırım tutarı en düşük yatırımcılardan başlanarak ödeme yapılmasına veya tüm yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek. Ara ödeme karşılığında fon katılma payları iade edilmeyecek; bu paylar nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.
TEFAS'ta Gerçekleştirilemeyen İşlemler de Kapsam Dahilinde
Düzenleme ile 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmesine rağmen gerçekleştirilemeyen bazı işlemler de tasfiye kapsamına alındı. İlgili fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlarda, katılma payları bloke edilen yatırımcılar fon pay sahibi kabul edilerek kanundaki tasfiye hükümlerine tabi tutulacak.
Yatırımcı Alacakları Enflasyona Göre Hesaplanacak
Fon malvarlığının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir tutarın yatırımcıların alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda, net yatırım tutarının hesaplanmasında enflasyon etkisi dikkate alınacak. Yatırımcıların fonlara yaptıkları nakit girişleri ve fonlardan gerçekleştirdikleri nakit çıkışları, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınarak güncellenecek. Hesaplamada giriş ve çıkışların gerçekleştiği tarihler dikkate alınacak, nakit çıkışları ise ilk giren ilk çıkar yöntemiyle düşülecek. Net yatırım tutarı, bu esaslar doğrultusunda Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından hesaplanacak.
Fon Zararları Sorumlulardan Tahsil Edilecek
Kanunla fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve zarardan sorumlu kişilerin belirlenmesine ilişkin hükümler de düzenlendi. Fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan veya karşılıksız ya da muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler veya üçüncü kişiler lehine aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar, hukuka aykırı çıkarılan değerler kapsamında değerlendirilecek. Fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararın bu şirketten tamamen ya da kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, SPK tarafından sorumlu olduğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilerden de tahsilat yapılabilecek. SPK'nin bildirimde bulunmasının ardından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), sorumluların malvarlıklarından tahsilat sağlamak amacıyla takip işlemlerini başlatabilecek.
Geri kazanılan tutarlar, her fon için ayrı oluşturulan geri kazanım hesaplarında izlenecek ve yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara yapılacak ödemeler için kullanılabilecek.
