Türkiye'de, özellikle 30 yaş altı genç nüfusun gelecek kaygısı giderek artıyor. Çalışma yaşamındaki değişimler, hem ekonomik hem de sosyolojik boyutlarda önemli sorunları beraberinde getiriyor.
Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, gençlerin işverenler tarafından sorumluluk almamakla, iş beğenmemekle ve çabuk istifa etmekle eleştirildiğini belirtti. Ancak gençlerin, aldıkları ücretin karşılığını alamadıklarını düşündükleri bir düzene boyun eğmek istemediğini vurguladı. Erdursun, gençlerin, anne ve babalarının 25-30 yıl çalışıp dahi ekonomik güvence kuramadığına tanık olduğunu ifade ederek, bu durumun gençlerde sistemin kendilerine ne vaat ettiği sorusunu sordurduğunu dile getirdi.
Sosyal medyanın da bu algıyı güçlendirdiğini belirten Erdursun, TikTok gibi platformlarda görülen lüks yaşamlar ve influencer gelirlerinin, haftada 60 saat çalışan beyaz yakalılar ile kıyaslandığında gençlerin klasik emek düzenine olan güvenini azalttığını söyledi. Erdursun, işverenlerin ise artan maliyetler, ekonomik dalgalanmalar ve kâr marjları nedeniyle daha az personelle iş yapmaya yöneldiğini, ancak eski disiplin modelini sürdürmek istediğini ekledi. Bu durumun bir gençlik sorunu değil, çalışma yaşamının bir dönüşüm krizi olduğunu savundu.
Erdursun, 'ömür boyu aynı işyeri' modelinin zayıfladığını, yerine esnek, proje bazlı ve dijital destekli çalışma biçimlerinin geldiğini söyledi. Türkiye'deki eğitim sisteminin ise hala diploma ve ezber üzerine kurulu olduğunu, oysa yeni dönemde problem çözme, dijital üretim, yapay zekâ kullanımı, iletişim becerileri, girişimcilik, finansal okuryazarlık ve psikolojik dayanıklılığın daha belirleyici olacağını belirtti. Gençlerin ekonomik gerçekleri daha çıplak gördüğünü, gelecek kaygısını yoğun yaşadığını ve hayatını yalnızca çalışmaya adamak istemediğini sözlerine ekledi.
Ankara Sanayi Odası (ASO) tarafından yayımlanan "Kayıp Potansiyel: Türkiye’de NEET Gençlerin Profili, NEET’e Yol Açan Nedenler ve Çözüm Yolları" başlıklı rapor da eğitim sistemi ile işgücü piyasası arasındaki uyumsuzluğu gözler önüne serdi. ASO Başkanı Seyit Ardıç, sanayinin nitelikli personel ararken gençlerin işgücü piyasasının dışında kaldığını, temel sorunun işsizlik değil, beceri uyumsuzluğu olduğunu vurguladı. Ardıç, uygulamalı eğitim modellerinin güçlendirilmesi ve mesleki eğitimin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
TÜİK'in "İşgücü İstatistikleri, I. Çeyrek: Ocak-Mart, 2026" raporuna göre, bir yıl ve üzeri süreli işsizlerin sayısı 2025'in aynı dönemine göre 47 bin artarak 543 bine yükseldi. Bu durum, uzun süreli işsizler kategorisindeki artışı teyit etti.
