TBMM Dışişleri Komisyonu bünyesindeki Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Komisyonu'nda, yurtdışındaki Türklere askerlik muafiyeti sağlayacak yasa teklifine ilişkin detaylar görüşüldü. Mevcut durumda Türkiye'nin KKTC ve Tunus ile askerlik konusunda ikili anlaşmaları bulunuyor. Bu ülkelerde askerlik hizmetini tamamlayanlar Türkiye'de ek bir yükümlülük altına girmiyor.
Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre, zorunlu askerlik uygulanan ülkelerde askerlik hizmetini tamamlamış olan Türk vatandaşları da Türkiye'de muaf sayılıyor. Bu muafiyet, Hollanda (1997 öncesi), Belçika (1998 öncesi), Fransa (1999 öncesi), İtalya (2005 öncesi), Almanya (2011 öncesi) ve Avusturya, Yunanistan, İsrail (2019 öncesi) gibi ülkelerde askerlik yapanları kapsıyor.
Yapılması planlanan yasa değişikliği ile bu muafiyetin kapsamının genişletilmesi hedefleniyor. Yeni düzenleme ile yurtdışında doğmuş, büyümüş veya kanuni rüşt yaşından önce o ülkenin vatandaşlığını kazanmış ve askerlik hizmetini yerine getirmiş kişilerin de muafiyetten yararlanması öngörülüyor. Bu kapsamda, yurtdışında toplam üç yıl fiilen ikamet etmiş ve askerlik hizmetini yaptığını veya yerine getirmiş sayıldığını belgeleyen Türk vatandaşları, konsolosluklar aracılığıyla askerlik şubelerine başvurmaları halinde askerlik hizmetinden muaf tutulacak. Hangi ülkelerin bu kapsama dahil edileceği ve uygulamaya ilişkin esaslar Cumhurbaşkanlığı ve ilgili bakanlıklar tarafından belirlenecek. Bu düzenlemeden yaklaşık 170 bin kişinin faydalanması bekleniyor.
Öte yandan, komisyonda çifte vatandaşlık konusunun da gündeme geldiği belirtildi. Almanya'da çifte vatandaşlığa izin veren yasanın yürürlüğe girmesinin ardından Türk vatandaşlığı için yapılan başvuru sayısının beklentilerin altında kaldığı ifade edildi. Bu durumun olası vatandaşlıktan çıkarılma endişesi ve Mavi Kart sahipliği gibi faktörlere bağlandığı kaydedildi. Almanya'da yaşayan ve Türk vatandaşlığına sahip olmayan yaklaşık 1 milyon 300 bin kişi bulunduğu tahmin ediliyor. Bazı milletvekilleri, Türkiye'nin demokrasi ve ekonomi politikalarının da vatandaşlık başvurularını olumsuz etkilediğini dile getirdi.
