Amerika Birleşik Devletleri, Çinli teknoloji ve sanayi şirketlerinden Alibaba, Baidu, otomotiv üreticileri BYD ve NIO'yu, Çin ordusuna destek sağladığına inanılan şirketler listesine dahil etti. Bu gelişmenin, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji alanındaki gerilimi yeniden yükseltmesi bekleniyor.
ABD'nin güncellenen listesi, 2025 başındaki önceki listeyi revize etti. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki hassas ticaret ateşkesi müzakerelerinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, söz konusu listenin ayrımcı olduğunu ve Çinli şirketlere haksız baskı uyguladığını belirterek ABD'yi uygulamalarını gözden geçirmeye çağırdı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, yaptığı açıklamada, Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımların atılacağını belirtti. Pekin yönetimi, ABD'nin listesinde yer alan şirketlerin çoğunluğunun, Çin'in askeri ve endüstriyel kapasitesinde rol oynayan teknoloji firmaları olduğuna dikkat çekti.
Yeni listede sadece büyük teknoloji ve sanayi grupları değil, biyoteknoloji ve yapay zeka alanındaki şirketler de bulunuyor. Bu şirketler arasında WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree gibi firmalar yer alıyor. Daha önce ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Unitree ile robot teknolojileri konusunda işbirliği yapmayı planladığı açıklanmıştı.
BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılmayı reddettiğini ve karara karşı hukuki yollara başvuracağını duyurdu. Alibaba ise listelenmenin temelsiz olduğunu savunarak askeri bir bağlantısı bulunmadığını ifade etti. Baidu da benzer şekilde iddiaları reddederek listeden çıkarılmak için yasal seçenekleri değerlendireceğini bildirdi.
Bu listelemeler doğrudan yaptırım niteliği taşımasa da ABD Savunma Bakanlığı'nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını kısıtlıyor. Yeni düzenlemeye göre ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak ve ilerleyen yıllarda dolaylı tedarik zincirleri de kısıtlanabilecek.
Uzmanlara göre, liste güncellemesi ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Washington yönetimi, Çinli şirketleri artık bireysel firmalar yerine stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçası olarak değerlendiriyor.
