Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölge Direktörü Heba Morayef, İsrail'in eylemleri ve bu eylemlerin sonuçsuz kalmasının, diğer ülkeleri de benzer davranışlara teşvik etme riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Morayef, Londra'da Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte, Orta Doğu'daki insan hakları durumu, Batı ülkelerinin küresel insan hakları gelişmelerine etkileri ve İsrail'in Filistinli esirlere yönelik idam tasarısı hakkında değerlendirmelerde bulundu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) üyelerinin ve veto hakkına sahip ülkelerin, dünya genelindeki insan hakları ihlallerini ve çatışmaları durdurma kapasitesine sahip olduğunu belirtti. Ancak Morayef, ABD'nin veto gücünü İsrail'i korumak amacıyla kullandığını ve bunun BMGK'nin modern çağın en uzun işgalini sona erdirmeye yönelik yanıtını kısıtladığını ifade etti.
Mevcut uluslararası yapıların, hem ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını hem de İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurabilmesi gerektiğini vurgulayan Morayef, ABD Başkanı Donald Trump'ın sistemi kullanma biçiminin Orta Doğu'daki siviller için tehlikeli bir döneme yol açtığını dile getirdi.
'İdam Yasasına Avrupa'dan Yetersiz Tepki'
İsrail'in Filistinli esirleri hedef alan idam tasarısına da değinen Morayef, birkaç aydır İsrail parlamentosunda görüşülen taslaklar hakkında yorumlar yaptıklarını ve ölüm cezasının öncelikli bir konu olduğu Avrupa ülkelerinin taslak sürecinde yeterli tepki göstermemesine şok olduklarını söyledi. Tasarının Filistinlileri hedef almasının, İsrail'deki ırkçı apartheid sisteminin bir göstergesi olduğuna dikkati çeken Morayef, bu tasarının Avrupa ülkeleri için bir uyarı olmasını umduğunu belirtti.
İsrail'in Gazze'de ateşkese rağmen bölgeye hava saldırılarını sürdürdüğünü hatırlatan Morayef, Avrupa ülkelerinin İsrail'e karşı ciddi adımlar atarak, eylemlerinin bir bedeli olacağı mesajını vermesi gerektiğini kaydetti. Af Örgütü'nün dünyada ölüm cezasına karşı kampanyalar yürüttüğünü aktaran Morayef, İsrail'in eylemlerinin ve sonuçsuz kalmasının diğer ülkeleri cesaretlendirebileceği riskine işaret etti.
'Soykırım Pek Çok Şeyi Değiştirdi'
Dünyada insan hakları ihlallerinin siyasi tercihlere göre arttığını veya azaldığını kaydeden Morayef, İsrail'e karşı yaklaşımlarda da değişiklikler görülebileceğini ifade etti. Orta Doğu'da on yıllardır insan hakları alanında çalıştığını belirten Morayef, İsrail'in istisnai muamele gördüğünü ve ABD korumasından faydalandığını, diğer ülkelerle aynı şekilde hesap sorulmadığını ancak soykırımın pek çok şeyi değiştirdiğini söyledi. Bu değişimler arasında, İsrail'e karşı uluslararası mahkemelerde başlatılan ve daha önce 'hayal edilemez' olarak nitelendirilen süreçler ile Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden çıkan yakalama kararlarını saydı.
Bu kararların uygulanmayabileceğini ancak uygulanması gereken bir araç olarak ellerinde bulunduğunu belirten Morayef, bu noktada Avrupa ülkelerine görevler düştüğünün altını çizdi. Morayef, Avrupa ülkelerinin bu konuya liderlik etmesini beklediklerini ve istediklerini çünkü Trump'ın Netanyahu'ya desteğinin ileri gittiğini, Netanyahu'nun da ileri gittiğini ve Orta Doğu'da yaşananların uluslararası sistemi tehlikeye attığını, bu uçurumun kenarından dönülmesi gerektiğini belirtti.
Avrupa ülkelerindeki insan hakları ihlallerinin özellikle göçmen karşıtlığı, ırkçılık ve ifade özgürlüğü tartışmaları etrafında yaşandığını söyleyen Morayef, Filistin ile dayanışma faaliyetlerine kısıtlama uygulandığını anlattı. Avrupa ülkelerinin iç politikalarını etkileyen birçok konunun dış politikaya yansıdığını vurgulayan Morayef, Filistin konusundaki pozisyonun, içeride Filistinli aktivistleri etkilerken uluslararası alanda dış politikayı da etkilediği değerlendirmesini yaptı.
