Güney Afrika'da uzun yıllardır depolanan gübre üretim atıkları, kritik öneme sahip nadir toprak elementleri için yeni bir kaynak olarak değerlendirilecek. Neo Performance Materials ve Rainbow Rare Earths şirketleri, Phalabora projesi kapsamında teknoloji ve ürün tedariki üzerine bir mutabakat zaptı imzaladı.
Projenin ana hammaddesini, geçmişte fosforik asit ve gübre üretiminden kaynaklanan yaklaşık 35 milyon tonluk fosfojips yığınları oluşturuyor. Bu malzemenin yüzeyde bulunması, klasik madencilik süreçlerindeki kazı, kırma ve cevher çıkarma aşamalarına duyulan ihtiyacı ortadan kaldırıyor.
Rainbow Rare Earths, bu atıkların içinde bulunan neodimyum, praseodimyum, disprosyum ve terbiyum gibi yüksek değerli elementleri kimyasal işlemlerle geri kazanmayı hedefliyor. Bu elementler, elektrikli araç motorları, rüzgâr türbinleri, endüstriyel otomasyon sistemleri ve ileri teknoloji uygulamalarında kullanılan yüksek performanslı kalıcı mıknatısların üretiminde temel girdiler arasında yer alıyor.
Anlaşmaya Göre Neo Üretimin Yüzde 40'ına Kadarını Alacak
24 Eylül'de açıklanan mutabakat zaptına göre Neo Performance Materials, Phalabora projesinin yıllık ayrıştırılmış neodimyum-praseodimyum oksit üretiminin yüzde 40'ına kadarını satın alma hakkına sahip olacak. Anlaşma ayrıca disprosyum ve terbiyum gibi ağır nadir toprak elementlerini içeren karışık karbonat üretiminin yüzde 65'ine kadar olan kısmını da kapsıyor. Neo Performance Materials, ürün alıcısı olmanın yanı sıra, projenin son ayrıştırma aşamasında kullanılacak solvent ekstraksiyon sisteminin tasarımı ve teknik geliştirilmesine de destek verecek. Test çalışmaları öncelikle Neo'nun Estonya'daki tesislerinde, ardından Johannesburg'da daha büyük ölçekli pilot çalışmalarla devam edecek.
Yeni Maden Açmadan Üretim Hedefleniyor
Phalabora projesinin öne çıkan özelliklerinden biri, yeni bir maden sahasının işletmeye alınmasına gerek duyulmamasıdır. Nadir toprak elementlerini içeren fosfojips, geçmiş üretim faaliyetlerinin ardından zaten yüzeye çıkarılmış durumda. Bu durum, klasik madencilik projelerinde gereken birçok aşamayı ortadan kaldırarak hem yatırım ve işletme maliyetlerini düşürmeyi hem de projenin daha hızlı geliştirilmesini sağlamayı amaçlıyor. Mevcut çalışmalar, Phalabora'nın yılda ortalama 2,2 milyon ton fosfojips işlemesi ve yaklaşık 16 yıl faaliyet göstermesi öngörülüyor.
Yıllık 1.850 Ton Üretim Tahmini
Proje hesaplamalarına göre, Phalabora'nın yılda yaklaşık 1.850 ton ayrıştırılmış neodimyum-praseodimyum oksit üretme potansiyeli bulunuyor. Ağır nadir toprak tarafında ise yıllık yaklaşık 80 ton disprosyum ve terbiyum ile yaklaşık 140 ton itriyum üretimi bekleniyor. Bu rakamlar, projenin nihai üretim kapasitesini belirlemeyecek; Rainbow Rare Earths, teknik çalışmalarını ve fizibilite sürecini sürdürüyor. Üretim kapasitesi, yatırım kararı ve tesis tasarımına göre değişiklik gösterebilir. Projenin ölçeği, özellikle Çin dışındaki nadir toprak tedarik zincirini genişletmek isteyen üreticiler için dikkat çekici bir gelişme olarak görülüyor.
Avrupa'daki Mıknatıs Üretim Zincirine Entegrasyon
Neo Performance Materials açısından anlaşma, şirketin Avrupa'daki üretim zinciriyle de entegrasyon sağlıyor. Şirket, Estonya'daki yeni kalıcı mıknatıs tesisinde ticari üretime başlamış ve ilk ürünlerini bir elektrikli araç motoru müşterisine göndermeye başlamıştı. Phalabora'dan elde edilecek nadir toprak ürünlerinin, Neo'nun Avrupa'daki ayrıştırma ve mıknatıs üretim zincirine dahil edilmesi hedefleniyor. 24 Eylül'de açıklanan anlaşma henüz bağlayıcı nihai bir tedarik sözleşmesi niteliği taşımıyor; iki şirket, detaylı ticari şartları içeren kesin anlaşmalar için görüşmelere devam ediyor.
