Türkiye'nin önümüzdeki üç yıllık çalışma hayatı politikaları, teknolojideki hızlı değişim ve yapay zekanın iş dünyasına entegrasyonuyla şekillenecek. Yeni Orta Vadeli Program (OVP), iş gücünün değişen ihtiyaçlara uyum sağlaması, mesleki eğitimin geliştirilmesi, stratejik sektörlerde nitelikli çalışan yetiştirilmesi ve mezunların iş hayatındaki performanslarının takibi gibi bir dizi adımı kapsıyor.
Bu kapsamda, dönüşen iş gücü piyasasının dinamikleri doğrultusunda yeni nesil çalışma modelleri hayata geçirilecek. Bu modeller oluşturulurken sektörel ihtiyaçlar ve beceri uyumsuzlukları dikkate alınacak. Güvenceli esnekliğin artırılması ve atıl iş gücünün azaltılması amacıyla bütüncül politikalar uygulanması hedefleniyor. Enflasyonu düşürmeye yönelik makroekonomik politika çerçevesiyle uyumlu, sürdürülebilir ve istihdamı destekleyen bir büyüme patikasıyla istihdam ve iş gücünün yeniden ivmelenmesi amaçlanıyor.
Programda dikkat çeken hedeflerden biri de istihdam ve işsizlik rakamları oldu. Tek haneli seviyelere gerileyen işsizlik oranındaki iyileşmenin OVP döneminde devam etmesi öngörülüyor. İş gücüne katılım oranındaki yükselişle birlikte, 2027-2029 döneminde yıllık ortalama 711 bin kişilik istihdam artışı bekleniyor. İşsizlik oranının ise kademeli olarak düşerek 2029 yılında yüzde 7,6 seviyesine gerilemesi öngörülüyor.
Yeni dönemde, nitelikli insan kaynağına ihtiyaç duyulan stratejik sektörlere özel eğitim desteği de verilecek. Savunma sanayisi, yapay zeka, siber güvenlik, enerji ve madencilik ile uzay teknolojileri gibi alanlarda iş gücü yetiştirmeye yönelik lisansüstü eğitimler desteklenecek. Kamu, üniversite ve özel sektör işbirliğiyle sürekli eğitim ve gelişim programları ile mesleki eğitim imkanlarının yaygınlaştırılması da planlanıyor.
OVP'de mesleki ve teknik eğitimin iş gücü piyasasıyla bağının güçlendirilmesi de hedefleniyor. İhtiyaç duyulan meslek ve yetkinliklerde nitelikli insan kaynağı arzının artırılması, beceri ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik veri ve yeterlilik altyapısının geliştirilmesi amaçlanıyor. Mesleki ve teknik eğitim müfredatı, özel sektörle işbirliği içinde güncellenecek. Staj ve iş başı eğitim programlarının yaygınlaştırılması için yönetim ve finansman alanlarında özel sektörün katılımı artırılacak.
Yükseköğretimde de iş gücü piyasasının ihtiyaçları dikkate alınacak. Başta meslek yüksekokulları olmak üzere, yükseköğretim kontenjanlarının kamu ve özel sektörün orta vadede ihtiyaç duyduğu iş gücüyle uyumunun güçlendirilmesi planlanıyor. Programın bir diğer önemli adımı ise mezunların çalışma hayatındaki durumlarının izlenmesi olacak. Mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğretim mezunları için Mezun Takip Sistemi oluşturulacak. Mezunların iş gücü piyasasındaki performansları analiz edilecek ve kariyer destek mekanizması geliştirilecek. Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı'nın ulusal ve uluslararası sistemlerle uyumunun da güçlendirilmesi öngörülüyor.
OVP kapsamında, yurt dışında üst düzey bilimsel ve teknolojik çalışmalar yürüten nitelikli araştırmacılar da hedefleniyor. Bu araştırmacıların Türkiye'deki çalışma imkanları ve ortamları çeşitlendirilerek işbirliklerinin geliştirilmesi planlanıyor. Yeni Orta Vadeli Program'daki adımlar, 2027-2029 döneminde çalışma hayatındaki dönüşümün yalnızca yeni çalışma modelleriyle sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Eğitim programları, üniversite kontenjanları, stratejik sektörlerde nitelikli iş gücü ve mezunların istihdam performansının takibi de yeni dönemin temel başlıkları arasında yer alacak.
