İran, ABD'nin yeni bir saldırı düzenlemesi durumunda savaşın Ortadoğu dışına taşabileceği uyarısında bulundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a yönelik askeri operasyonu yeniden başlatmaya çok yaklaştığını belirtmesinin ardından Tahran'dan dikkat çekici bir açıklama geldi.
İran Devrim Muhafızları, devlet medyasına yaptığı açıklamada, ülkeye yönelik saldırıların tekrarlanması halinde çatışmanın bölgesel sınırları aşabileceğini bildirdi. Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran'a yönelik yeni bir bombardıman emri vermeye çok yaklaştığını ifade etmişti. ABD Başkanı, diplomasiye zaman tanımak istediğini belirterek saldırıyı son anda ertelediğini kaydetti.
ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonunun ateşkesin ardından yaklaşık altı haftadır askıya alındığı, ancak savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin büyük ölçüde tıkandığı aktarıldı. Bu hafta İran'ın ABD'ye yeni bir teklif sunduğu belirtildi. Ancak Tahran'ın kamuoyuna yansıyan şartlarının, Trump yönetiminin daha önce reddettiği taleplerle büyük ölçüde örtüştüğü ifade edildi.
Bu talepler arasında Hürmüz Boğazı üzerinde denetim, savaş zararları için tazminat, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve ABD askerlerinin bölgeden çekilmesi yer alıyor. İran Devrim Muhafızları, ABD'nin yeni bir saldırı düzenlemesi halinde yalnızca bölgedeki Amerikan üslerinin değil, daha geniş hedeflerin de gündeme gelebileceği mesajını verdi. Açıklamada, “İran’a yönelik saldırı tekrarlanırsa, vaat edilen bölgesel savaş bu kez bölgenin dışına taşacaktır” denildi.
Savaşın başlamasından bu yana İran'ın Hürmüz Boğazı'nı büyük ölçüde kapattığı, yalnızca dost kabul ettiği ülkelere ait gemilere sınırlı geçiş izni verdiği bildirildi. Bu durum, küresel enerji arzında önemli aksamalara yol açtı. Çarşamba günü yaklaşık 4 milyon varil petrol taşıyan iki büyük Çin tankerinin boğazdan geçtiği aktarıldı. Bu geçiş, İran'ın Çin'e yönelik deniz trafiği kısıtlamalarını gevşetmeye hazır olduğunun bir işareti olarak değerlendirildi.
ABD'de yükselen enerji fiyatları nedeniyle Trump yönetimi üzerinde savaşı bitirme baskısının arttığı ifade ediliyor. Kasım ayında yapılacak Kongre seçimleri öncesinde petrol ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın Cumhuriyetçi Parti açısından siyasi risk oluşturduğu değerlendiriliyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, görüşmelerde ilerleme sağlandığını savunarak “Oldukça iyi bir noktadayız” dedi.
Washington ile Tahran arasındaki belirsizlik, petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı çarşamba sabahı yaklaşık yüzde 1,5 gerileyerek 110 doların hemen altına inse de fiyatların geçen haftaya göre yüksek seviyelerde seyrettiği belirtildi. Uzmanlara göre yatırımcılar, ABD ile İran'ın gerçekten ortak zeminde buluşup buluşamayacağını izliyor. Washington'dan gelen değişken açıklamalar, piyasalardaki belirsizliği artırıyor.
ABD-İsrail saldırılarının ateşkesle askıya alınmasından önce İran'da binlerce kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. İsrail'in Lübnan'daki saldırılarında da binlerce kişinin öldüğü, yüz binlerce kişinin yerinden edildiği aktarıldı. Ateşkesin büyük ölçüde sürdüğü ancak mayıs ayı başında deniz taşımacılığına ve Körfez ülkelerine yönelik saldırılarda artış yaşandığı kaydedildi.
