NATO, insansız hava araçlarına (İHA) karşı geliştirilen teknolojilerin tedarikini hızlandırmak amacıyla yeni bir pazar yeri kurduğunu duyurdu. Bu girişim, temmuz ayında Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde kabul edilen ve 5 yıl içinde İHA karşıtı kabiliyetlere 40 milyar doların üzerinde yatırım yapılması öngörülen Drone Edge programının bir parçası olarak hayata geçirildi.
Yeni pazar yeri, müttefik ülkelerin acil operasyonel ihtiyaçlarına yönelik çözümlere erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor. Bu sayede müttefikler, ek bir ihale sürecine gerek kalmadan doğrudan NATO kataloğu üzerinden tedarik yapabilecek.
NATO İletişim ve Bilgi Ajansı (NCIA), 5 şirket tarafından geliştirilen 16 İHA karşıtı sistemi değerlendirme sürecinden geçirerek seçti. Bu çözümler, NATO bünyesindeki ulusal yenilikçilik faaliyetleri ve tatbikatlar sırasında edinilen deneyimler temel alınarak belirlendi. Seçilen kabiliyetlerin müttefik ülkelerde ve Ukrayna'da halihazırda kullanıldığı belirtildi. Seçenekler arasında sabit, taşınabilir ve hareket halindeyken kullanılabilen sistemler bulunuyor.
NCIA, 1,5 yıl geçerli olacak çerçeve sözleşmeler kapsamında NATO'nun en yeni teknolojileri müttefiklerin kullanımına sunmak amacıyla düzenli rekabet süreçleri yürüteceğini bildirdi. NATO, seçilen çözümlerin ülkeler veya NATO komutanlıklarınca daha ileri testlerden geçirilmesi için 3,1 milyon avroluk kaynak ayırdı.
NATO Karargahı Savunma Yatırımları, Yenilikçilik ve Silahlanma Dairesi Yenilikçilik ve Teknoloji Adaptasyonu Birimi Başkanı Claudio Palestini, pazar yerinin amacının kabiliyetlerin mümkün olan en kısa sürede kullanıma sunulmasını hızlandırmak olduğunu belirtti. Teknolojik gelişmelerle birlikte yeni sistemleri dahil edebilmek için pazara düzenli başvurulması gerekeceğini ifade eden Palestini, sözleşmelerin çevrim içi bir platformda yer aldığını ve müttefiklerin ihtiyaçlarını belirterek tedarik sürecini başlatabileceğini söyledi. Bu sistemin, İHA karşıtı sistemlerin tedarikinde bir tür elektronik ticaret deneyimi sunduğunu vurguladı.
Palestini, temel amacın sözleşmelerin imzalanmasından önce rekabet sürecini öne çekerek zaman kazanmak olduğunu belirtti. Ülkelerin hem kiralama hem de satın alma seçeneğine sahip olduğunu, böylece kısa süreli ihtiyaçlar için kiralama veya uzun vadeli ihtiyaçlar için satın alma esnekliği kazandığını kaydetti. Fiyatın da önemli bir unsur olduğunu dile getiren Palestini, rekabet sürecinin sonuçlarının fiyat esas alınarak belirlendiğini ve NCIA'nın şirketlerden aldığı teklifler doğrultusunda fiyatların belirlendiğini sözlerine ekledi. Ülkeler satın alma işlemi yaptıklarında sistemlerin özellikleri, performansı, fiyatı ve teslimat süresi hakkında önceden kesin bilgiye sahip olacak.
NATO Haberleşme ve Bilgi Ajansı (NCIA) Ortak İstihbarat, Gözetleme ve Keşif Birimi Baş Bilim İnsanı Cristian Coman, normal tedarik süreçlerinin 9 ila 12 ay sürdüğünü hatırlatarak, bu girişimin rekabet sürecini önceden başlatmaya imkan tanıdığını belirtti. Coman, tüm NATO ülkelerine açık ve adil bir değerlendirme yürütüldüğünü, girişime yaklaşık 100 şirketin ilgi gösterdiğini aktardı. Sözleşme imzalandığında 90 ila 180 gün arasında değişen teslimat takviminin devreye girdiğini ifade etti.
