ABD ve İran arasında yaklaşık 107 gündür devam eden gerginlik, dijital ortamda imzalanan bir mutabakat zaptı ile son buldu. Washington ve Tahran arasında sağlanan uzlaşı kapsamında, tarafların 19 Haziran Cuma günü resmi imzaları atması bekleniyor.
Anlaşma, ABD tarafında Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandı. Basına sızan bilgilere göre mutabakat metni toplam 14 maddeden oluşuyor. Anlaşmanın temel odak noktalarını savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanması, yaptırımların kaldırılması ve nükleer programın statüsü oluşturuyor.
Anlaşmanın Öne Çıkan Maddeleri
Mutabakat zaptına göre, İran ve ABD Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan edecek. Taraflar birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyacaklarını taahhüt etti. Ayrıca, nihai bir anlaşmaya varılması için en fazla 60 gün sürecek müzakerelerin yürütülmesi kararlaştırıldı.
Askeri ve ekonomik başlıklar kapsamında, ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve İran çevresindeki güçlerini 30 gün içinde geri çekmesi öngörülüyor. İran'ın ise Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğini savaş öncesi seviyelere döndürmesi bekleniyor. Ekonomik tarafta, İran'ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık bir kalkınma planı hazırlanması ve dondurulmuş varlıkların kademeli olarak serbest bırakılması planlanıyor.
Nükleer Program ve Denetim Süreci
Nükleer konuya ilişkin olarak İran, nükleer silah üretmeyeceğini yeniden teyit etti. Zenginleştirilmiş uranyumun geleceği, yürütülecek nihai müzakerelerde karara bağlanacak. Bu süreçte İran nükleer programında mevcut durumu korurken, ABD yeni bir yaptırım uygulamayacağını beyan etti. Anlaşmanın uygulanması, tarafların kuracağı ortak bir izleme mekanizması tarafından denetlenecek. Nihai metnin, BM Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir kararla onaylanması öngörülüyor.
