Askeri istihbarat ve savunma sanayii çevreleri, Çin'in denizaltı teknolojilerindeki son gelişmeleri yakından takip ediyor. Naval News ve The War Zone (TWZ) tarafından aktarılan bilgilere göre, 1 Haziran 2026 tarihinde Şanghay'daki Jiangnan (JN) Tersanesi'nde benzersiz bir tasarıma sahip devasa bir denizaltı tespit edildi. Henüz resmi adı ve askeri kodu kamuoyu ile paylaşılmayan bu yeni savaş gemisinin en dikkat çekici özelliği, geleneksel denizaltı tasarımının ayrılmaz bir parçası olan dikey üst kule yapısının (yelken/conning tower) tamamen kaldırılmış olmasıdır.
Askeri deniz savaşları analisti HI Sutton'ın gövde ölçümlerine dayanarak yaptığı hesaplamalara göre, bu gizemli yeni tasarımın yaklaşık 120 metre uzunluğa ve 11 metre genişliğe sahip olduğu belirtiliyor. Bu ölçüler, mevcut askeri dengeler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Zira Çin donanmasının en modern nükleer saldırı denizaltısı olan Tip 093'ün uzunluğu 110 metre iken, ABD Donanması'nın Virginia sınıfı nükleer saldırı denizaltıları 114,8 metre uzunluğundadır. Bu durum, Çin'in, pek çok nükleer hızlı saldırı gemisinden daha uzun ve konvansiyonel denizaltı sınıflarının boyutlarını aşan devasa bir gövdeyi yelkensiz olarak suya indirmeyi başardığını gösteriyor.
Yelken yapısının ortadan kaldırılması, denizaltıya hidrodinamik açıdan önemli avantajlar sağlıyor. Sürtünmenin azalmasıyla birlikte, aracın su altında daha yüksek hızlara ulaşması ve ani manevralar yapabilmesi mümkün hale geliyor. Ayrıca, yelkenin neden olduğu su türbülansı ve gürültünün ortadan kalkması, geminin yüksek hızlarda bile sonar sistemlerine yakalanmadan hareket etmesini sağlayarak akustik izini büyük ölçüde azaltıyor. Geminin kıç kısmında kullanılan X şeklindeki dümen konfigürasyonu ve pervaneye kıyasla daha sessiz çalışan pompa-jet itki sistemi de manevra kabiliyetini ve gizliliğini artırıyor.
Yelkensiz tasarım, mühendislik açısından önemli zorlukları da beraberinde getiriyor. Geleneksel denizaltılarda periskoplar, radar direkleri, iletişim antenleri ve şnorkeller gibi kritik ekipmanlar bu kulede yer alır. Yelkenin yokluğu, bu geminin yüzey operasyonlarından ziyade, derin deniz operasyonları veya hızlı okyanus geçişleri için tasarlanmış bir "su altı yüksek hızlı önleme gemisi" olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Uzmanlar, bu aracın mürettebatsız olma ihtimalinin düşük olduğunu, büyük bir mürettebatlı savaş gemisi olduğunu belirtiyor.
Pentagon yetkilileri, Çin'in denizaltı teknolojilerindeki ilerlemenin Amerikan tasarımlarına yaklaştığını ifade ediyor. ABD Deniz Kuvvetleri İstihbarat Ofisi Başkanı Tuğamiral Mike Brookes, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın (PLAN) dizel-elektrikten nükleer enerjiye doğru önemli bir stratejik geçiş yaptığını ve küresel olarak diğer donanmalardan çok daha hızlı büyüdüğünü belirtti. Şanghay'da ortaya çıkan bu yelkensiz denizaltı, Çin'in bölgesel iddialarını desteklemek amacıyla geliştirdiği radikal teknolojilerin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
